Namen & Plaatsen

Stolpersteine

Stolpersteine is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij brengt gedenktekens aan op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi's verdreven, gedeporteerd, ver­moord of tot zelfmoord gedreven zijn.

Stolpersteine aanvragen
Geplaatste stolpersteine

Scholen

We hebben speciaal voor scholen een onderwijspakket samengesteld om de Joodse geschiedenis in Rotterdam, voor, tijdens en na de tweede wereldoorlog onder de aandacht te brengen. En dan die van kinderen in het bijzonder.

Contact

Kent u iemand, die onze website zou kunnen aanvullen met informatie, documenten, foto's, of op een andere wijze een bijdrage zou kunnen leveren aan deze website? Wilt u zich inzetten voor Stichting Loods 24 en Joods Kindermonument, uw betrokkenheid en interesse meer concreet tonen? Neem dan aub contact met ons op.

Neem contact op

Do you know someone who may have information, documentation, photographs or can contribute to this website in any other way? Please don't hesitate to contact us.

Contact us
Aanmelden Nieuwsbrief

Nieuws

Jaarlijkse Herdenking bij de ‘Muur’ en het Joods Kindermonument op 30 juli 2018

Hierbij wordt u van harte uitgenodigd aanwezig te zijn bij de jaarlijkse herdenking bij de ‘Muur’ en het Joods Kindermonument op de Eva Cohen-Hartogkade aan de Stieltjesstraat te Rotterdam.

Hierbij wordt u van harte uitgenodigd aanwezig te zijn bij de jaarlijkse herdenking bij de ‘Muur’ en het Joods Kindermonument op de Eva Cohen-Hartogkade aan de Stieltjesstraat te Rotterdam.
Locatie: www.bit.ly/locatieloods24
Vanuit Loods 24 zijn op 30 juli 1942 de deportaties begonnen van Joodse Rotterdammers en joden van de Zuid-Hollandse eilanden. De ‘Muur’ is een gedeelte van de muur die rondom het terrein stond waarbinnen Loods 24 zich bevond. Het Joods Kindermonument noemt alle 686 namen van Rotterdams Joodse kinderen tot en met 12 jaar die werden gedeporteerd en vermoord. De herdenking zal plaatsvinden op maandag 30 juli 2018 om 20.00.

Naar het programma

Onthulling miniatuur Joodskindermonument door Burgemeester Aboutaleb

7 juni jl. was wederom een bijzondere dag voor de Stichting Loods24 en Joodskindermonument.

Op die dag werd onder een behoorlijke belangstelling van (oud-)bestuursleden van deze sinds enige jaren samengevoegde Stichtingen, kinderen van de Pierre Bayle basisschool, de 4 Leeuwenbasisschool, OBS de Pijler, OBS Het Landje, Nederlands Israëlitische gemeente Rotterdam school Dominicus, de school van het Liberaal Joods gemeenschap (scholen die in het onderwijs aandacht besteden aan de kinderen genoemd op het Kindermonument), door burgemeester Aboutaleb een miniatuurversie van het monument in Miniworld Rotterdam onthuld.

7 juni jl. was wederom een bijzondere dag voor de Stichting Loods24 en Joodskindermonument.

Op die dag werd onder een behoorlijke belangstelling van (oud-)bestuursleden van deze sinds enige jaren samengevoegde Stichtingen, kinderen van de Pierre Bayle basisschool, de 4 Leeuwenbasisschool, OBS de Pijler, OBS Het Landje, Nederlands Israëlitische gemeente Rotterdam school Dominicus, de school van het Liberaal Joods gemeenschap (scholen die in het onderwijs aandacht besteden aan de kinderen genoemd op het Kindermonument), door burgemeester Aboutaleb een miniatuurversie van het monument in Miniworld Rotterdam onthuld.

Op zijn eigen bijzondere wijze betrok de burgemeester de kinderen bij de onthulling en werden er daarna door de kinderen (miniatuur-) kransen en steentjes bij het monument gelegd.

Ook de ontwerper van het originele Kindermonument, de al op leeftijd zijnde architect Wim Quist was aanwezig op deze dag.

Na een welkomstwoord door de directeur van Miniworld, Marc van Buren en een toelichting door de Voorzitter van de Stichting Loods 24 en Kindermonument, vertelde de burgemeester zijn eigen ervaringen rondom de aandacht voor slachteroffers van het nationaal socialisme in Rotterdam de afgelopen jaren, waarna de onthulling plaatsvond.

Een prachtige toevoeging van de vele reeds aanwezige Rotterdamse miniaturen in Miniworld.

Na afloop werd er onder genot van koffie en thee, en fris voor de vele kinderen, nog enthousiast nagepraat over deze gebeurtenis.

‘Bij Tuschinski’ - de voorstelling

In de voorstelling ‘Bij Tuschinski’ vertellen en zingen Arie van der Krogt en Iris van der Lee over het leven van Abraham Isec Tuschinski. Deze Joodse immigrant kwam in 1904 vanuit Polen naar Rotterdam en vestigde zich als kleermaker.

In de voorstelling ‘Bij Tuschinski’ vertellen en zingen Arie van der Krogt en Iris van der Lee over het leven van Abraham Isec Tuschinski. Deze Joodse immigrant kwam in 1904 vanuit Polen naar Rotterdam en vestigde zich als kleermaker.

Hij was toen 18 jaar en net getrouwd met Manya Ehrlich, met wie hij een jaar later Pension Polski begon voor landverhuizers. Ze kregen in 1906 een zoon, genoemd naar zijn opa: Wolff (Willy). Twee jaar later volgde een tweeling, maar beide jongens hadden een zeer slechte gezondheid. Meijer overleed al na negen maanden en Nathan na drie jaar. Het verdriet legt een schaduw over het leven van Abraham en Manya. Voor Abraham is de dood van zijn twee kinderen het begin van een onstuimige periode waarin hij vanuit Rotterdam een bioscoopimperium opzet. Het begint klein met bioscoop Thalia aan de Coolvest dat na een jaar plaats moet maken voor het Stadhuis. Daarom verhuist hij naar een nieuwe bioscoop aan de Hoogstraat, dat hij een jaar later verbouwt in de Tuschinskistijl met hoogpolig tapijt, goede stoelen en prachtige wandversieringen. Ook biedt hij niet alleen films (o.a. met Asta Nielsen en Pola Negri) maar ook amusement en variété. Een graag geziene gast is de Rotterdamse zanger Koos Speenhoff.

Tuschinski breidt zijn imperium snel uit met Cinema Royal (1914), Scala (1915) en Olympia (1916). Maar hij is niet alleen. Hij leidt het concern met zijn twee zwagers: Hersch Gerschtanowitz, voor de zakelijke kant, en Hermann Ehrlich, als artistiek directeur. In 1917 maakt Tuschinski de stap naar Amsterdam. Hij koopt een woonblok op, de Duivelsbuurt aan de Regulierbreestraat, plaatst de bewoners uit en bouwt het nu nog bestaande Tuschinski Theater voor maar liefst 3 miljoen gulden (nu 30 mln euro). De rijk gedecoreerde bioscoop wordt geopend in 1921 en heeft op de eerste verdieping een cabaret voor de happy few, La Gaité. Daarna richt Tuschinski zijn bouwwoede weer op Rotterdam met een ingrijpende verbouwing van het Grand Theater aan het Pompenburg. Ook daar komt een cabaret, dat in de crisistijd wordt verbouwd tot een Arthouse bioscoop Studio ’32. In diezelfde periode opent Tuschinski ook nog de Roxy bioscoop in Amsterdam en het Passage Theater in Schiedam.

Tuschinski bouwt niet alleen veel, maar schenkt ook alle aandacht aan de inrichting van zijn bioscopen. Het mooiste van het mooiste moet het zijn, en daarvoor heeft hij twee Rotterdamse kunstenaars in dienst: Pieter den Besten en Jaap Gidding.

In de jaren dertig gaat het minder goed met het concern. Een faillissement wordt voorkomen door het familiebedrijf om te zetten in een BV. Dat betekent minder armslag voor de directeuren. Bovendien komen de persoonlijke verhoudingen onder druk te staan door de liefdesrelatie tussen Abraham en Jet Bood, de vrouw van zijn zwager en zakenpartner Hermann Ehrlich. In de voorstelling ‘Bij Tuschinski’ wordt deze affaire geïllustreerd met een compilatie van scènes uit de film De Poolse Danseres met Pola Negri.

Abraham en Manya blijven bij elkaar, mede vanwege de zorg voor hun zoon Willy, die een korte carrière maakt als filmproducent, maar eind jaren dertig ziek wordt en eind 1939 overlijdt. En het is niet de laatste slag voor het gezin, want op 14 mei 1940, de verjaardag van Tuschinski, worden tijdens het bombardement al zijn Rotterdams theaters in luttele minuten met de grond gelijk gemaakt. Een maand later wordt ook zijn Amsterdams theater onteigend en is hij alles kwijt. In september 1942 wordt hij gearresteerd en samen met Manya via Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd. Op 17 september wordt hij daar vermoord.

Toch eindigt de voorstelling ‘Bij Tuschinski’ niet in mineur. Arie en Iris laten zien wat Tuschinski in gang heeft gezet: de rode loper bij de ingang van het theater, filmpremières, kortingskaarten, nachtvoorstellingen, stadionreclames, kinderopvang, BIO-vakantieoord. Maar Tuschinski is vooral een inspiratiebron vanwege zijn ambitieuze aanpak en zijn doorzettingsvermogen. Hij hielp mee aan de opbouw van Rotterdam, en toen het na de succesjaren fout ging met zijn bedrijf en met hemzelf, stortte ook de stad in elkaar. De geschiedenissen van de bioscoopmagnaat en de stad Rotterdam zijn zo nauw verweven dat je kunt zeggen: Tuschinski is Rotterdam.

Daarom is het ook niet toevallig dat, na 70 jaar wederopbouw, Tuschinski in het middelpunt van de belangstelling staat. Aan de Coolhaven wordt een straat naar hem genoemd, er komt een Tuschinski filmfestival, een gedenkteken, een boek, een film en misschien nog wel veel meer.

De voorstelling ‘Bij Tuschinski’ is een pleidooi om Tuschinski en zijn familie te benutten als inspiratiebron om van Rotterdam het beste van het beste te maken. De slotact van de voorstelling geeft een hint in die richting.

Meer zeggen we er niet over.

‘Bij Tuschinski’ wordt gespeeld in Verhalenhuis Belvedere, een passende omgeving voor deze voorstelling, waarin het verhaal van Tuschinski wordt verteld en voelbaar wordt in de door Arie en Iris gezongen Jiddische liedjes. Zij worden muzikaal begeleid door Loek van Gent op accordeon en Renk Jan Vissers op viool. Bezoekers kunnen na afloop op de eerste verdieping de tentoonstelling bekijken over de Tuschinski stijl en zijn ontwerpers Pieter den Besten en Jaap Gidding. Na elke voorstelling wordt er voor de bezoekers een Poolse maaltijd geserveerd om na te praten over de voorstelling en plannen te smeden voor Rotterdam op z’n Tuschinski’s.

Jaarlijkse herdenking van het bombardement op Rotterdam op 14 mei gehouden

Op maandag 14 mei werd op het Plein 1940, onder grote belangstelling, de jaarlijkse herdenking gehouden van het bombardement op Rotterdam. Burgemeester A. Aboutaleb hield een indringende toespraak en legde een krans bij het monument op het Plein 1940. Naar de toespraak

Rondwandeling langs stolpersteine in Zierikzee

Het Stadhuismuseum in Zierikzee organiseert sinds 15 mei 2018 rondwandelingen met gids langs de 22 Stolpersteine die in februari 2017 in deze stad zijn geplaatst.

Het Stadhuismuseum in Zierikzee organiseert sinds 15 mei 2018 rondwandelingen met gids langs de 22 Stolpersteine die in februari 2017 in deze stad zijn geplaatst.

Het vaste tijdstip voor deze rondwandeling is in juni: dinsdagochtend van 11:30 tot 13:00 uur. De wandeling gaat door bij een deelname van minimaal 4 personen. Deelnemers dienen zich minimaal een uur van te voren op te geven. Bij minimaal 4 personen kan ook worden verzocht om een andere dag of tijdstip.

In juli en augustus wordt waarschijnlijk voor een andere dag in de week gekozen, i.v.m. de drukke toeristendag die op de dinsdagen plaatsvindt. Het Stadhuismuseum kan hierover meer informatie verschaffen (info@stadhuismuseum.nl).

Deelname aan de rondwandeling kost € 7,50 per persoon. Per gezelschap wordt de brochure ‘Struikelstenen’ verstrekt. Hierin is een routebeschrijving opgenomen en ook foto’s van de vorig jaar geplaatste stenen. De brochure is tevens los verkrijgbaar voor € 5,00.
Tijdens de rondwandeling vertelt de gids meer over de Joodse mensen die op de betreffende adressen hebben gewoond, over hun leven, werk, gezin en hun plaats in de Zeeuwse samenleving.

Geïnteresseerden kunnen zich aanmelding bij het Stadhuismuseum (tel. 0111-454464, op werkdagen van 9-5), van waaruit de wandeling ook start (Meelstraat 6-8, Zierikzee).

Onderzoek rechtsherstel Joodse oorlogsslachtoffers voortgezet

Het NIOD, Instituut voor oorlogs- holocaust- en genocidestudies gaat vervolgonderzoek doen naar het Rotterdamse gemeentebeleid ten aanzien van ontrechting en rechtsherstel van Joodse oorlogsslachtoffers in de jaren 1940-1955. De gemeente heeft deze week ingestemd met een voorstel daartoe. Dit is gebeurd in samenspraak met vertegenwoordigers van Joodse organisaties. Het onderzoek zal naar verwachting 2,5 jaar in beslag nemen.

Het NIOD, Instituut voor oorlogs- holocaust- en genocidestudies gaat vervolgonderzoek doen naar het Rotterdamse gemeentebeleid ten aanzien van ontrechting en rechtsherstel van Joodse oorlogsslachtoffers in de jaren 1940-1955. De gemeente heeft deze week ingestemd met een voorstel daartoe. Dit is gebeurd in samenspraak met vertegenwoordigers van Joodse organisaties. Het onderzoek zal naar verwachting 2,5 jaar in beslag nemen.

De afgelopen maanden heeft het NIOD een verkennend onderzoek uitgevoerd. Doel daarvan was een beeld te krijgen van de aard van de problematiek rond het Joods rechtsherstel in Rotterdam. Aanleiding waren eerdere onderzoeken in Amsterdam en Den Haag, waaruit bleek dat Joodse oorlogsslachtoffers door de gemeente vaak ‘onnodig hard’ zijn bejegend, vooral in financieel opzicht. In Amsterdam en Den Haag kregen Joodse burgers die terugkeerden uit de concentratiekampen of van hun onderduikadres bijvoorbeeld te maken met aanslagen voor achterstallige erfpacht of straatbelasting. Soms volgden zelfs boeteheffingen. Dat riep de vraag op in hoeverre ook in Rotterdam ook sprake is geweest van ‘misstanden of immoreel gedrag’.

Resultaten vooronderzoek

Op grond van het vooronderzoek constateert het NIOD nu dat de situatie in Rotterdam niet zonder meer te vergelijken is met die in andere steden. Dat heeft mede te maken met de verwoesting van de binnenstad in mei 1940 en de grootschalige onteigening van onroerend goed die daarna heeft plaats gehad. Daardoor lijkt er in deze stad geen sprake te zijn geweest van onbillijke belastingheffingen, zoals in Amsterdam en Den Haag. Wel hebben Joodse huiseigenaren in Rotterdam bij onteigening mogelijk genoegen moeten nemen met minder
gunstige compensatieregelingen. Verder is het de vraag in hoeverre rechtsherstel heeft plaatsgevonden van Joods onroerend goed dat tijdens de bezetting door de gemeente Rotterdam is verworven en geëxploiteerd. Het vervolgonderzoek zal daarover meer duidelijkheid moeten verschaffen.